Câu trả lời một dòng: từ đặc tả tới testnet công khai chạy thật mất khoảng một tháng — bốn cổng nghiệm thu đã PASS, backlog phần mềm đã sạch, và bước tiếp theo đang chờ một quyết định về hướng.

1. Dòng thời gian

Sơ đồ

Mốc	Nội dung
30/07/2026	Tài liệu giới thiệu toàn diện v1.0 — tầm nhìn, sáu nguyên lý, kiến trúc hai nền, bảy bài toán mở
02/08/2026	Đặc tả kỹ thuật v0.1 (đặc tả cứng bảy nguyên thủy theo RFC 2119) + kế hoạch build testnet MVC
02/08/2026	Lõi bảy nguyên thủy chạy và kiểm thử được; chain Cosmos ra block thật
03/08/2026	Testnet công khai: 7/7 nguyên thủy thành module on-chain, DA thật trên Celestia, validator thứ hai, explorer, faucet

Điều đáng chú ý về nhịp: khoảng cách từ "đặc tả xong" tới "testnet công khai chạy thật" là vài ngày, không phải vài quý — nhờ chiến lược tái dùng stack, không tái dùng sản phẩm: nền chain và công cụ vận hành được lift từ một dự án chuỗi khác trong danh mục, phần viết mới tập trung vào lõi XChain.

2. Bốn cổng nghiệm thu — đã PASS trọn

Đây là thước đo thật của dự án, không phải số dòng code.

Cổng	Yêu cầu	Kết quả
MVC-1 (quan trọng nhất)	Ghi một "like" vào namespace Nền B (phí ~0, dưới một giây) → neo lên A2 → A1 xác minh inclusion xuyên chain mà không cần message có trạng thái	✅ PASS trên node thật, qua Interchain Accounts với truy vấn an toàn
MVC-2	`checkPlacement(tài sản giá trị cao, T3)` trả `false`; không tài sản mang giá trị nào tồn tại được ở Nền B	✅ PASS — kèm gác chữ ký khi mint và bất biến tổng cung
MVC-3	WRITE có trạng thái A1↔A2 qua XMP + pessimistic proof; mô phỏng một chain lỗi	✅ PASS — rút vượt bị chặn, chain lành nguyên vẹn, tổng số dư khớp tổng đã nạp
MVC-4	Gộp proof 3 chain → Cell → Root + settle, kèm bất biến tổng cung	✅ PASS — chứng chỉ giả mạo bị từ chối; prover MOCK bị cấm ngoài testnet

Bốn cổng này chạy lại được từ trạng thái sạch bằng một kịch bản duy nhất — không phải kết quả một lần rồi mất.

3. Đang ở đâu (2026-08-03)

Hạng mục	Trạng thái
Backlog phần mềm	Sạch — không còn hạng mục nào đang dở
Testnet công khai	Đang chạy: 3 chain, RPC/API/gRPC công khai, explorer, faucet, P2P mở
Bảy nguyên thủy	7/7 thành module độc lập on-chain, có giao diện dòng lệnh đầy đủ
DA	Thật — dữ liệu đã lên Celestia mocha và xác minh khớp commitment on-chain
Validator	Hai máy độc lập; máy thứ hai giữ dưới 1/3 quyền biểu quyết, không bỏ lỡ block nào
Vận hành	Sao lưu định kỳ có test khôi phục thật; giám sát tự động đã được ép lỗi để kiểm chứng

4. Việc tiếp theo — đang chờ quyết định hướng

Không có mốc phần mềm nào đang dở, nên bước kế tiếp là một lựa chọn chiến lược:

Lựa chọn	Nội dung	Cân nhắc
Prover thật	Thay MOCK bằng SP1 hoặc Boojum	Nặng nhất — kéo theo toolchain mới; nên làm khi có người trực
Thêm validator	Đủ số máy để chịu lỗi tự động	Cần thêm máy chủ độc lập; đây là điều kiện để testnet thành mạng thật sự phi tập trung
Cơ chế nâng cấp chain	Thêm upgrade handler	Hiện mỗi lần thêm store phải xoá dữ liệu và khởi động lại — đã phải làm ba lần
Nối UIR sâu hơn	Kết nối danh tính vào UAC và XMP	Hiện mới nối tới Settlement

Thứ tự khuyến nghị theo rủi ro: cơ chế nâng cấp trước (gỡ được nợ vận hành đang lặp lại), rồi thêm validator (biến testnet thành mạng chịu lỗi thật), rồi prover thật (nặng nhất nhưng là điều kiện để rời khỏi MOCK).

5. Ước lượng công sức cho phần còn lại của MVC mở rộng

Từ kế hoạch build gốc — chỉ mang tính định hướng, đội nhỏ:

Milestone	Nội dung	Ước lượng
M0	Nền tảng + 3 chain + IBC	~2–3 tuần (đã xong)
M1	Nền B: DA + VLC + anchor	~3–4 tuần (đã xong — đường tới hạn)
M2	XMP READ → MVC-1	~2 tuần (đã xong)
M3	UAC security-class → MVC-2	~2–3 tuần (đã xong)
M4	XMP WRITE + containment → MVC-3	~3–4 tuần (đã xong)
M5	PAI + đo chi phí → MVC-4	~3–4 tuần (đã xong)

Tổng kế hoạch gốc: ~15–20 tuần cho MVC đầy đủ. Thực tế đã hoàn thành sớm hơn nhiều nhờ tái dùng stack — nhưng cần nói rõ: phần đã xong là chứng minh cơ chế, không phải quy mô sản xuất.

6. Thứ tự bắt buộc — cái gì phải xong trước cái gì

Sơ đồ

Thứ tự này không đảo được vì nó là đồ thị phụ thuộc của chính bảy nguyên thủy — và đó là luật cứng của dự án: không build ngược thứ tự phụ thuộc.

7. Điều gì có thể làm chậm lộ trình

Yếu tố	Ảnh hưởng
Prover thật là hạng mục nặng	Toolchain mới, thời gian proving và chi phí tính toán đều là ẩn số
Chưa chịu lỗi tự động	Cần thêm máy chủ độc lập; đây là điều kiện hạ tầng, không phải điều kiện mã
Bảy bài toán mở	Vài trong số đó (DA cỡ GB/s, atomic liên vùng) là bài toán ngành, không phải bài toán dự án
Ràng buộc phiên bản chặt	Toàn bộ chuỗi công cụ bị ghim ở phiên bản đã kiểm chứng; nâng phiên bản là quyết định có chủ đích, không phải thao tác thường ngày

Tiếp theo: HOW — bảy nguyên thủy vận hành thế nào