How — Sổ cái và giải ngân
Câu trả lời một dòng: mọi con số tiền trên giao diện đều truy về một sổ cái ghi kép bất biến; mọi bước chuyển trạng thái đều qua cửa nghiệp vụ; và nền tảng chỉ có doanh thu khi deal thành công.
1. Sổ cái — nguồn sự thật tài chính duy nhất
Ba đảm bảo
| Đảm bảo | Nghĩa là gì |
|---|---|
| Bút toán bất biến | Đã ghi là không sửa, không xoá; điều chỉnh chỉ bằng bút toán đảo chiều — sai sót cũng để lại dấu vết |
| Luôn cân | Tổng ghi nợ = tổng ghi có trong mọi giao dịch — kiểm thử tự động chặn từ gốc |
| Một đơn vị chính xác | Hạch toán một tiền tệ (AED), đơn vị nhỏ nhất (fils), số nguyên — không sai số làm tròn |
Tự giám sát mỗi ngày
Hệ thống chạy các phép đối soát độc lập, chỉ-đọc liên tục: sổ cái phải cân về 0 · số dư từng tài khoản phải khớp khi cộng lại · số liệu thanh toán được so giữa hai nguồn ghi nhận độc lập. Bất kỳ lệch nào lập tức phát cảnh báo cho đội vận hành.
Hệ thống không bao giờ tự sửa sổ: con người điều tra, và mọi điều chỉnh đều là bút toán mới có dấu vết.
2. Giải ngân 70/30 — kỷ luật bảo vệ cả hai phía
| Đợt | Khi nào | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 70% | Ngay khi đơn con có vận đơn giao thật | Merchant có dòng tiền sớm — không bị "ngâm" vốn |
| 30% | Sau khi hết cửa sổ khiếu nại 7 ngày và không có khiếu nại mở | Người mua luôn có một khoản đảm bảo đứng sau quyền khiếu nại |
Đây là một thiết kế đối xứng: merchant không phải chờ hết chu kỳ mới thấy tiền, còn người mua không mất chỗ dựa khi hàng có vấn đề.
3. Trọng tài có nguồn tiền
| Thành phần | Vai trò |
|---|---|
| Ký quỹ merchant | Ghi trong sổ cái; hạng merchant và trần quy mô deal gắn với mức ký quỹ — đây là nguồn đền bù thứ hai |
| Điểm uy tín | Tổng hợp từ sự kiện đã kiểm chứng: tỷ lệ giao đúng hạn, tỷ lệ khiếu nại, đánh giá, thâm niên — lịch sử không sửa được. (Hệ điểm đầy đủ theo hạng đang trong lộ trình.) |
| Treo 30% | Khiếu nại mở đến đâu, phần giải ngân liên quan treo đến đó |
4. Kiến trúc — xây cho chặng đường năm bước
| Nguyên tắc | Nội dung |
|---|---|
| Lõi thương mại mở, không fork | Lõi thực thi thương mại chuẩn được dùng nguyên bản; 9Mall mở rộng bằng module, workflow và sự kiện |
| 11 module nghiệp vụ riêng | Marketplace · Catalog chuẩn · Chào bán · Mua chung · Commitment · Thanh toán · Đơn tổng–con · Tài chính · Khiếu nại · Hồ sơ doanh nghiệp · Vận hành — mỗi module sở hữu dữ liệu của mình |
| Sổ cái là sự thật tài chính | Không trạng thái đơn hàng nào thay được sổ cái |
| Sự kiện có phiên bản từ ngày đầu | Hơn 80 loại sự kiện nghiệp vụ chuẩn hoá, ghi cùng giao dịch dữ liệu — không bao giờ phát sự kiện cho một thay đổi chưa chắc chắn |
| Trạng thái đi qua cửa nghiệp vụ | Không ai cập nhật trạng thái deal hay tiền trực tiếp |
| 26 quyết định kiến trúc có hồ sơ | Mỗi lựa chọn lớn đều ghi lý do — kiến trúc không phụ thuộc trí nhớ một người |
Kỷ luật kiểm thử: các bất biến tài chính chạy như bài kiểm thử tự động — tổng nợ = tổng có · không giải ngân vượt số phải trả · không hoàn vượt số đã thu · tổng phân bổ đơn con = số tiền người mua trả.
5. AI có ranh giới
AI là một phần của tầm nhìn từ ngày đầu, nhưng theo một kỷ luật rõ ràng: AI đề xuất, con người quyết định.
| Ranh giới | Nội dung |
|---|---|
| Không truy cập dữ liệu trực tiếp | AI chỉ gọi các công cụ nghiệp vụ có kiểm soát |
| Không tự cam kết, không tự thanh toán | Mọi đồng tiền và mọi chữ ký thuộc về con người |
| Quyền theo mức rủi ro | Việc rủi ro thấp (tìm kiếm, phân loại, tóm tắt, dịch) chạy tự do; việc rủi ro cao luôn cần người duyệt |
| Hiện tại | Khung trợ lý thương mại đã dựng; chưa có AI tự hành động |
6. Mô hình doanh thu
Tiền của một deal chia đi đâu
⚠️ Tỷ lệ trên là minh hoạ để giải thích cách chia, không phải biểu phí cam kết. Biểu phí chính thức được công bố theo hợp đồng với từng đối tác.
Nguồn doanh thu theo giai đoạn
| Nguồn | Giai đoạn | Vì sao bền vững |
|---|---|---|
| Phí nền tảng trên deal thành công | Hiện tại | Nền tảng chỉ có doanh thu khi deal chốt — lợi ích thẳng hàng với cả hai phía |
| Dịch vụ merchant (vị trí hiển thị theo uy tín, công cụ vận hành) | Hiện tại → mở rộng | Trả cho giá trị vận hành, không bán thứ hạng cho ngân sách quảng cáo |
| Kinh tế người tổ chức nhóm | Lộ trình | Người gom nhóm giỏi được chia hoa hồng minh bạch qua sổ cái |
| Insight cầu cho chuỗi cung ứng | Lộ trình (Bước 2+) | Demand có cấu trúc là dữ liệu giá trị cho sản xuất và phân phối |
| Hạ tầng và API | Tầm nhìn (Bước 5) | Khi 9Mall thành lớp điều phối, API trở thành kênh sử dụng chính |
Điểm mấu chốt: 9Mall không kiếm tiền từ deal thất bại — deal trượt, nền tảng còn tự chịu phí xử lý thanh toán và trả điểm đền. Toàn bộ động cơ dồn về một hướng: làm cho deal thành công một cách trung thực.
7. Ba nguyên tắc nội dung bắt buộc
Áp cho mọi kênh của 9Mall, kể cả tài liệu này:
| # | Nguyên tắc |
|---|---|
| 1 | Không hiển thị dữ liệu giả cho người dùng thật — số liệu nhóm, đồng hồ, tiến độ đều từ máy chủ |
| 2 | Không hứa cơ chế chưa tồn tại — tính năng lộ trình luôn được ghi rõ là lộ trình |
| 3 | Con số cơ chế là con số thật của hệ thống — 70/30, ≤ 15 phút, 7 ngày… lấy từ đặc tả vận hành |
Một nền tảng xây trên niềm tin phải trung thực trước hết trong chính tài liệu của mình.
Tiếp theo: Hỏi–Đáp — 50 câu hỏi thường gặp